‘Hải Phòng cần chuẩn bị để chuyển sang mô hình tăng trưởng mới’

Phát biểu tại Hội thảo “Khơi dòng tài chính bất động sản khu công nghiệp: Đón sóng đầu tư trong kỷ nguyên tăng trưởng mới” do Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance tổ chức ngày 29/29, TS. Nguyễn Đình Cung – nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế trung ương cho rằng, những kết quả mà Hải Phòng đạt được trong thời gian qua là đáng ghi nhận, nhưng nếu nhìn ở góc độ dài hạn, thành phố không nên chỉ tiếp tục với mô hình tăng trưởng đã phát huy hiệu quả trong nhiều năm qua.

Trong bối cảnh hiện nay, vấn đề quan trọng không còn là tiếp tục củng cố mô hình cũ, mà phải chuyển sang một mô hình tăng trưởng mới. Hải Phòng đã đi đến một giai đoạn phát triển khác và cần chuẩn bị cho quá trình chuyển tiếp từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào thu hút đầu tư nước ngoài sang mô hình coi trọng hơn hiệu quả, công nghệ, năng suất và vai trò của khu vực doanh nghiệp trong nước.

“Chúng ta đang từ một đỉnh cao chuyển sang một giai đoạn mới, vì vậy cần suy nghĩ lại về mô hình tăng trưởng. Với những chủ trương mới của Trung ương, Hải Phòng cần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, lấy công nghệ và năng suất làm động lực, đồng thời tăng vai trò đóng góp của khu vực doanh nghiệp trong nước”, ông Cung nhấn mạnh.

Để làm được điều này, trước hết phải thay đổi hệ thống khuyến khích đầu tư và phát triển. Việc thu hút đầu tư nước ngoài cũng cần được đặt trong một cách tiếp cận mới, thay vì chỉ tập trung xây dựng khu công nghiệp, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật rồi tìm kiếm nhà đầu tư.

“Nếu vẫn tư duy theo cách cũ, vẫn thu hút những thế hệ đầu tư như trước đây thì mô hình tăng trưởng cũng khó thay đổi. Chúng ta phải thay đổi hệ thống khuyến khích để tạo ra một thế hệ đầu tư mới, với công nghệ cao hơn, giá trị gia tăng lớn hơn và có khả năng tạo sức lan tỏa mạnh hơn đối với nền kinh tế”, ông nói.

Một vấn đề khác là cách phát triển khu công nghiệp lâu nay còn thiên về hạ tầng kỹ thuật, trong khi chưa dành sự quan tâm tương xứng cho hạ tầng xã hội và chất lượng sống của người lao động.

“Lâu nay, khi xây dựng khu công nghiệp, chúng ta chú ý nhiều đến hạ tầng kỹ thuật nhưng hạ tầng xã hội lại chưa được quan tâm đúng mức. Trong khi đó, sức sống của một khu công nghiệp không chỉ nằm ở nhà máy, đường giao thông hay hệ thống điện, nước, mà còn nằm ở đời sống của người lao động và khả năng gắn kết với đô thị”, ông Cung phân tích.

Theo ông Cung, cần thay đổi cách nhìn về mối quan hệ giữa khu công nghiệp và khu đô thị. Hai không gian này không nên phát triển tách biệt, trong đó khu công nghiệp chỉ là nơi sản xuất, còn khu đô thị là nơi ở và cung cấp các dịch vụ cơ bản. Nếu thiếu sự kết nối, khu công nghiệp có thể trở thành một “ốc đảo” tách rời khỏi đời sống kinh tế – xã hội xung quanh.

“Chúng ta phải tạo được sự lan tỏa của khu công nghiệp vào đời sống xã hội. Khu công nghiệp, khu đô thị, dịch vụ và cộng đồng dân cư phải được kết nối với nhau để tạo thành một hệ sinh thái phát triển. Đây phải là một tư duy hoàn toàn mới”, ông nói.

TS. Nguyễn Đình Cung cho rằng để chuyển sang mô hình tăng trưởng mới, Hải Phòng cần một hệ thống khuyến khích mới, thay vì chỉ đặt mục tiêu tăng trưởng cao hơn trên nền tảng mô hình hiện tại. Theo ông, mục tiêu tăng trưởng khoảng 10% đã là một yêu cầu lớn; Hải Phòng không nhất thiết phải chạy theo những con số 14 – 15%, mà quan trọng hơn là tạo ra được động lực tăng trưởng mới có chất lượng và bền vững hơn.

“Hải Phòng không nhất thiết phải đặt mục tiêu 14 – 15% như Quảng Ninh. Điều quan trọng là phải tạo ra một động lực tăng trưởng mới. Thành phố cần chủ động đề xuất, xin cơ chế để thử nghiệm những cách làm mới và thực thi một hệ thống khuyến khích mới”, ông Cung nói.

Khi hệ thống khuyến khích thay đổi, đối tượng đầu tư cũng sẽ thay đổi. Nếu Hải Phòng muốn thu hút dòng vốn nước ngoài thế hệ mới, có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn, thì trước hết phải tạo ra môi trường và cơ chế phù hợp để những dòng vốn đó tìm đến.

Đây không phải câu chuyện nhanh hay chậm trong thu hút đầu tư. Vấn đề là chúng ta muốn thu hút loại đầu tư nào và muốn nền kinh tế phát triển theo mô hình nào. Nếu muốn một thế hệ đầu tư mới thì phải có một hệ thống khuyến khích mới. Đó mới là vấn đề cốt lõi.