Doanh nhân Đặng Thành Tâm: ‘Việt Nam không thể chỉ mãi là công xưởng sản xuất’

Nội dung này được ông Đặng Thành Tâm, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc (KBC) chia sẻ tại lễ vinh danh các doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam năm 2026 (VNTAX 2026) và tọa đàm “Kiến tạo nguồn lực tăng trưởng quốc gia: Vai trò của doanh nghiệp dẫn đầu trong kỷ nguyên mới”, diễn ra chiều 15/9.

Theo dữ liệu VNTAX 2026, 200 doanh nghiệp trong bảng xếp hạng đã thực nộp gần 989.300 tỷ đồng ngân sách năm 2025. Đáng chú ý, 100 doanh nghiệp tư nhân dẫn đầu đóng góp 390.700 tỷ đồng, tương đương gần 92% mức nộp của 100 doanh nghiệp Nhà nước.

Doanh nghiệp kiến tạo lợi thế cạnh tranh cho nền kinh tế

Phó Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) Vũ Thị Hải Phượng cho rằng cần phân biệt giữa doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp kiến tạo giá trị cho quốc gia. Theo bà Phượng, doanh nghiệp kiến tạo phải hình thành những năng lực có thể trở thành lợi thế cạnh tranh của nền kinh tế, nhất là về khoa học công nghệ, chuyển đổi số và tri thức.

Với định hướng trở thành “Doanh nghiệp số – Tập đoàn tài chính dẫn đầu”, MB hiện phục vụ gần 40 triệu khách hàng; 90% khách hàng được phục vụ trên nền tảng số, 99% giao dịch thực hiện qua kênh số và 60% doanh thu đến từ kênh số.

Trên nền tảng này, MB tiếp tục phát triển hệ sinh thái tài chính, đưa dịch vụ ngân hàng vào hệ sinh thái của khách hàng, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận thị trường và nguồn vốn thuận lợi, chi phí tốt hơn.

Bà Phượng nhấn mạnh, khi doanh nghiệp đạt quy mô lớn, trách nhiệm với nền kinh tế và xã hội cũng phải lớn hơn. MB hướng tới vai trò dẫn dắt dòng vốn, đặc biệt là nguồn vốn hỗ trợ các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả, tạo giá trị và đóng góp ngày càng lớn cho ngân sách.

Từ góc nhìn thu hút đầu tư, ông Đặng Thành Tâm, Chủ tịch HĐQT Tổng công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc, cho rằng năng lực của mỗi doanh nghiệp có giới hạn, vì vậy vấn đề quan trọng là làm sao tạo được tính lan tỏa.

Trong lĩnh vực phát triển khu công nghiệp, ông Tâm cho biết, KBC đã đạt được những thành công nhất định khi mỗi năm thu hút khoảng 10 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài, tạo ra khoảng 75.000 công ăn việc làm mới.

“Tuy vậy, việc phát triển công nghiệp đến một lúc nào đó sẽ chạm ngưỡng, không thể phát triển mãi được. Việt Nam không thể chỉ mãi là một công xưởng sản xuất. Chính vì thế, chúng tôi quyết định chuyển hướng sang phát triển dịch vụ. Việt Nam có tiềm năng rất lớn về dịch vụ và đây là hướng đi giúp tăng thu ngân sách, tăng thuế và tạo ra dòng thu ổn định, bền vững hơn”, ông Tâm chia sẻ.

Ngoài ra, tại Hưng Yên, KBC cũng đang đề xuất phối hợp cùng VCCI xây dựng một mô hình mới dựa trên tinh thần Nghị quyết 57 về phát triển công nghệ cao và đột phá công nghệ.

Doanh nghiệp này đang đề xuất mô hình AI City (Thành phố Trí tuệ nhân tạo). Hạt nhân của nó là các AI Factory (nhà máy AI), bao gồm các trung tâm dữ liệu thế hệ mới. Đây không phải là những trung tâm dữ liệu cũ mà là nơi sản sinh ra những “bộ óc” trí tuệ nhân tạo, trên nền tảng đó xây dựng các khu nhà ở tích hợp công nghệ AI.

“Trong một thế giới mở, cùng với quan hệ giữa các quốc gia, doanh nghiệp cũng ngày càng có vai trò lớn hơn trong kết nối. Ngoài quan hệ ngoại giao của Chính phủ, quan hệ giữa các doanh nghiệp cũng có thể góp phần kết nối quốc gia với quốc gia, con người với con người”, ông Tâm nói.

Theo ông Tâm, khi hàng hóa Việt Nam được lan tỏa ra thế giới, được người dân ở các quốc gia khác sử dụng và đánh giá cao, những kết nối đó có thể tạo thêm sức mạnh cho Việt Nam.

Nộp thuế là sứ mệnh, nhưng không phải toàn bộ đóng góp

Chia sẻ từ một doanh nghiệp hàng không, bà Hồ Ngọc Yến Phương, Phó Chủ tịch HĐQT, Phó Tổng Giám đốc Tài chính Vietjet cho rằng, ranh giới giữa doanh nghiệp quy mô lớn và doanh nghiệp kiến tạo giá trị cho quốc gia không nằm ở quy mô đội tàu bay hay doanh thu.

Theo bà Phương, doanh nghiệp kiến tạo giá trị cho quốc gia phải vượt qua bảng cân đối kế toán và giá trị của chính doanh nghiệp để hướng tới một chuỗi giá trị rộng hơn.

Bà Phương lấy ví dụ từ ngành hàng không, trong đó có việc đào tạo kỹ sư hàng không, làm chủ công nghiệp sản xuất động cơ và xa hơn là kỳ vọng Việt Nam có thể sản xuất tàu bay trong tương lai.

Theo kế hoạch được bà Phương chia sẻ, trong 10 năm tới Vietjet dự kiến có khoảng 100 tàu bay thân rộng và khoảng 300-400 tàu bay thân hẹp. Doanh nghiệp đặt mục tiêu không chỉ đưa khách từ Việt Nam ra thế giới mà còn đặt hãng hàng không tại các quốc gia để phục vụ người dân ở những thị trường đó.

Bà Phương cho biết Vietjet hướng tới xây dựng một tập đoàn hàng không quốc tế. Trong năm nay, doanh nghiệp có kế hoạch xây dựng 3-4 công ty liên quan, như công ty bảo hiểm tàu bay.

Vietjet cũng đang xây dựng học viện hàng không, không chỉ đào tạo tiếp viên, kỹ sư của Vietjet mà có thể mở rộng cho các hãng bay khác. Đồng thời, hãng xây dựng các công ty phục vụ dịch vụ mặt đất và có kế hoạch làm việc với các tỉnh để thúc đẩy các chương trình kỹ thuật.

Chia sẻ tại tọa đàm, chuyên gia kinh tế Trần Đình Thiên đặt vấn đề về vai trò của Nhà nước và chính quyền trong việc tạo động lực để doanh nghiệp phát triển vững chắc.

Theo chuyên gia này, chính sách thuế cũng cần được ứng xử theo hướng tạo động lực và kích thích doanh nghiệp tiến những bước đi vững chắc.

Vị chuyên gia này cho rằng thông điệp được đưa ra là doanh nghiệp cần nhìn nhận sứ mệnh quốc gia của mình, trong đó đóng thuế là một sứ mệnh và là một phần vinh quang. Tuy nhiên, đóng thuế không phải toàn bộ những gì doanh nghiệp có thể làm cho đất nước.

Doanh nghiệp còn có thể tạo ra năng lực phát triển cho chính mình và quốc gia thông qua công nghệ, đổi mới sáng tạo, nguồn vốn, kết nối đầu tư, phát triển hệ sinh thái và mở rộng chuỗi giá trị.

Với chính sách thuế, ông Trần Đình Thiên kỳ vọng sang năm “thuế lại tốt hơn”, nhưng không chỉ theo nghĩa số thuế doanh nghiệp đóng góp tăng lên, mà còn phải không tạo rủi ro cho doanh nghiệp, đồng thời vẫn nuôi dưỡng nguồn thu lớn cho đất nước.