Giá điện giảm 2% và thuế xăng về 0%: Bảo vệ sức mua, ổn định chất lượng sống của người dân

by HDgroup
3 views

Trao đổi với VietnamFinance, PGS.TS Ngô Trí Long, chuyên gia kinh tế, Hiệp hội Tư vấn tài chính Việt Nam, cho rằng hiệu quả của hai chính sách không chỉ nằm ở khoản tiền điện, tiền xăng mà mỗi gia đình tiết kiệm được, mà còn ở tác động lan tỏa đến chi phí sản xuất, vận chuyển và mặt bằng giá hàng hóa.

PGS.TS Ngô Trí Long, chuyên gia kinh tế, Hiệp hội Tư vấn tài chính Việt Nam.

Giảm chi phí thiết yếu, bảo vệ sức mua

– Thưa ông, từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, đồng thời thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng được đưa về 0%. Ông đánh giá thế nào về ý nghĩa và tính kịp thời của hai chính sách này?

PGS.TS Ngô Trí Long: Tôi cho rằng đây là hai quyết sách kịp thời, có ý nghĩa cả về kinh tế, xã hội và điều hành chính sách vĩ mô. Điều đáng nói không chỉ là giá điện giảm bao nhiêu phần trăm hay thuế xăng được điều chỉnh như thế nào, mà quan trọng hơn là Nhà nước đã lựa chọn chia sẻ khó khăn với người dân và doanh nghiệp trong thời điểm áp lực chi phí sinh hoạt vẫn rất lớn.

Theo Cục Thống kê, CPI bình quân 9 tháng năm 2026 tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nhóm nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,68%; nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,72%. Trong khi đó, thu nhập bình quân của người lao động đạt khoảng 9,1 triệu đồng/tháng.

Những con số này cho thấy, dù thu nhập đã được cải thiện, sức ép từ giá cả các mặt hàng thiết yếu vẫn là vấn đề đáng quan tâm. Với người lao động, nhất là công nhân khu công nghiệp, người làm công ăn lương, lao động tự do và các gia đình có con nhỏ, tiền điện, xăng và thực phẩm đều là những khoản chi khó có thể cắt giảm. Khi chi phí thiết yếu tăng, phần thu nhập dành cho giáo dục, chăm sóc sức khỏe, tích lũy và cải thiện chất lượng cuộc sống sẽ bị thu hẹp.

Vì vậy, việc giảm giá bán lẻ điện bình quân 2% cùng với việc đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% từ ngày 1/11/2026 có ý nghĩa thiết thực trong hỗ trợ đời sống. Tôi muốn nhấn mạnh rằng, giảm giá điện và giảm thuế xăng không đơn thuần là điều chỉnh hai mức giá, mà còn là cách Nhà nước chia sẻ khó khăn, bảo vệ sức mua và góp phần ổn định đời sống người lao động.

Tuy nhiên, chính sách chỉ thực sự thành công khi người dân cảm nhận được lợi ích trên hóa đơn tiền điện, tại cây xăng và trong chi tiêu sinh hoạt hằng ngày.

– Vậy những nhóm dân cư nào được hưởng lợi nhiều nhất từ hai chính sách này, thưa ông?

PGS.TS Ngô Trí Long: Nếu chỉ xét riêng khoản tiền điện giảm hằng tháng, mức hỗ trợ đối với mỗi hộ gia đình có thể chưa lớn. Nhưng cần nhìn chính sách trong tổng thể chi tiêu của người lao động, bởi nhiều khoản tiết kiệm nhỏ cộng lại vẫn có ý nghĩa, nhất là với những người có thu nhập hạn chế.

Chẳng hạn, một gia đình trước đây trả khoảng 500.000 đồng tiền điện mỗi tháng. Nếu mức giảm 2% được áp dụng tương ứng và lượng điện tiêu thụ không thay đổi, gia đình đó sẽ tiết kiệm khoảng 10.000 đồng.

Đáng chú ý hơn là tác động từ giá xăng. Theo thông báo điều hành áp dụng từ 0 giờ ngày 1/11/2026, giá xăng E5RON92 giảm 1.804 đồng/lít, còn E10RON95-III giảm 1.575 đồng/lít. Như vậy, một người sử dụng 20 lít xăng mỗi tháng có thể tiết kiệm trực tiếp khoảng 31.500-36.080 đồng so với mức giá trước điều chỉnh, nếu giá bán và lượng tiêu thụ duy trì như giả định.

Cộng hai khoản, một gia đình trong ví dụ trên có thể tiết kiệm khoảng 40.000-46.000 đồng mỗi tháng. Đây không phải số tiền lớn, nhưng là khoản giảm chi tiêu thực tế. Quan trọng hơn, khi chi phí năng lượng giảm, chi phí vận chuyển, sản xuất và phân phối hàng hóa cũng có điều kiện được tiết giảm, qua đó góp phần kiềm chế giá các mặt hàng thiết yếu.

Cần phân biệt hai khía cạnh. Những hộ sử dụng nhiều điện, xăng có thể được hưởng mức tiết kiệm lớn hơn về giá trị tuyệt đối. Nhưng với người thu nhập thấp, mỗi khoản tiết kiệm lại có ý nghĩa lớn hơn xét trên khả năng chi trả. Theo tôi, những nhóm cần được quan tâm đặc biệt là công nhân phải thuê nhà, người lao động đi lại xa, hộ thu nhập thấp, người nghỉ hưu có thu nhập hạn chế và các gia đình đông người phụ thuộc.

Lợi ích lớn nhất của chính sách không chỉ là mỗi gia đình tiết kiệm thêm vài chục nghìn đồng, mà là từng bước giảm áp lực chi tiêu, giữ lại một phần thu nhập thực tế và củng cố niềm tin của người dân vào chính sách an sinh.

Giảm chi phí đầu vào, giữ đơn hàng và việc làm

– Việc giảm chi phí năng lượng sẽ hỗ trợ hoạt động sản xuất như thế nào, thưa ông?

PGS.TS Ngô Trí Long: Tác động của hai chính sách không chỉ dừng ở hộ gia đình mà còn lan tỏa đến khu vực sản xuất, kinh doanh. Đây là kênh tác động rất đáng chú ý, bởi muốn bảo vệ đời sống người lao động một cách bền vững thì trước hết phải giữ được doanh nghiệp, giữ được đơn hàng và giữ được việc làm.

Đối với những ngành sử dụng nhiều điện như thép, xi măng, dệt may, chế biến thực phẩm, kho lạnh và sản xuất công nghiệp, việc giảm giá điện trực tiếp giúp doanh nghiệp tiết kiệm một phần chi phí sản xuất. Chẳng hạn, một doanh nghiệp có hóa đơn tiền điện khoảng 1 tỷ đồng mỗi tháng, nếu lượng điện tiêu thụ và cơ cấu tính giá không thay đổi, mức giảm 2% có thể giúp tiết kiệm khoảng 20 triệu đồng mỗi tháng. Trên quy mô hàng nghìn doanh nghiệp, nguồn lực tiết kiệm được là đáng kể.

Giảm chi phí đầu vào, giữ đơn hàng và việc làm.

Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận chính xác rằng giảm giá điện 2% không đồng nghĩa tổng chi phí sản xuất của doanh nghiệp giảm 2%. Mức độ tác động thực tế phụ thuộc vào tỷ trọng tiền điện trong tổng chi phí của từng ngành và từng doanh nghiệp.

Đối với xăng, lợi ích trực tiếp thể hiện rõ hơn ở những hoạt động sử dụng phương tiện chạy xăng như vận chuyển quy mô nhỏ, giao hàng và một số dịch vụ đi lại. Riêng vận tải hàng hóa đường dài chủ yếu sử dụng dầu diesel, vì vậy không thể mặc nhiên cho rằng việc giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng sẽ giúp giảm tương ứng chi phí nhiên liệu của nhóm này.

Chính sách giảm chi phí đầu vào có thể hỗ trợ doanh nghiệp duy trì hoạt động sản xuất, hạn chế phải thu hẹp quy mô khi gặp khó khăn về thị trường. Khi doanh nghiệp giảm được chi phí, duy trì khả năng cạnh tranh và có thêm đơn hàng, người lao động sẽ có cơ hội ổn định việc làm, duy trì ngày công, giờ làm và thu nhập. Nếu hoạt động sản xuất, kinh doanh được cải thiện bền vững, điều kiện để tăng lương, thưởng và phúc lợi cũng thuận lợi hơn.

Dĩ nhiên, không nên khẳng định doanh nghiệp được giảm chi phí thì tiền lương của người lao động sẽ lập tức tăng. Lợi ích này còn phụ thuộc vào tình hình đơn hàng, hiệu quả kinh doanh và chính sách phân phối của từng doanh nghiệp.

Một chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chỉ thực sự trọn vẹn về ý nghĩa xã hội khi lợi ích cuối cùng được chuyển hóa thành việc làm ổn định, thu nhập tốt hơn và điều kiện lao động được cải thiện.

– Vây, theo quan điểm của ông, liệu hai chính sách này sẽ góp phần kiềm chế lạm phát, ổn định giá cả và bảo vệ sức mua của người lao động như thế nào?

PGS.TS Ngô Trí Long: Tôi cho rằng đây là tín hiệu rõ nét về sự chủ động, linh hoạt trong điều hành kinh tế vĩ mô, đặc biệt là sự phối hợp giữa chính sách giá, chính sách thuế và mục tiêu an sinh xã hội.

Cần nhìn vào bối cảnh thực tế. CPI bình quân 9 tháng năm 2026 tăng 4,52%; riêng tháng 9 tăng 5,08% so với cùng kỳ năm trước. Do đó, giảm giá điện và giảm thuế xăng có thể tác động đến lạm phát qua hai kênh.

Thứ nhất ,là kênh trực tiếp. Khi giá điện sinh hoạt và giá xăng giảm, mức giá của những nhóm hàng tương ứng trong rổ CPI có thể được kéo xuống. Theo thông tin EVN dẫn đánh giá của Cục Thống kê, riêng việc giảm giá điện 2% từ tháng 11/2026 được ước tính có thể làm CPI giảm khoảng 0,08 điểm phần trăm.

Thứ hai, là kênh gián tiếp, thông qua việc tiết giảm chi phí sản xuất và vận chuyển. Khi chi phí đầu vào giảm, doanh nghiệp có thêm dư địa để duy trì giá bán, qua đó góp phần hạn chế áp lực tăng giá hàng hóa và dịch vụ trong những tháng tiếp theo.

Tuy nhiên, phải khẳng định rằng hai chính sách này không đủ để tự mình giải quyết toàn bộ áp lực lạm phát. Giá cả trong nước còn phụ thuộc vào giá năng lượng thế giới, tỷ giá, cung cầu hàng hóa, chi phí nhập khẩu và nhiều yếu tố khác.

Đối với người lao động, điều cần quan tâm không chỉ là tiền lương tăng bao nhiêu, mà quan trọng hơn là với số tiền lương nhận được, họ mua được bao nhiêu hàng hóa, dịch vụ và cải thiện đời sống đến mức nào. Nếu thu nhập danh nghĩa tăng nhưng giá cả tăng nhanh, thành quả tăng lương sẽ bị bào mòn. Ngược lại, kiểm soát tốt lạm phát cũng chính là một hình thức bảo vệ tiền lương thực tế.

Từ góc độ này, tôi đánh giá cao việc Chính phủ chủ động giảm chi phí thiết yếu trong bối cảnh áp lực giá cả gia tăng. Chính sách cho thấy mục tiêu tăng trưởng không thể tách rời ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội.

Tăng trưởng kinh tế chỉ thực sự có ý nghĩa khi người dân được thụ hưởng thành quả tăng trưởng. Kiểm soát lạm phát, giữ sức mua của đồng tiền và bảo vệ thu nhập thực tế chính là bảo vệ chất lượng cuộc sống của người lao động.

Xin cảm ơn ông!

Nguồn : https://vietnamfinance.vn/gia-dien-giam-2-va-thue-xang-ve-0-bao-ve-suc-mua-on-dinh-chat-luong-song-cua-nguoi-dan-d153543.html.

You may also like