Dòng vốn đang chuyển hóa thành năng lực sản xuất
– Tín dụng và đầu tư tăng mạnh, nhưng nhìn vào đâu để thấy dòng vốn thực sự đi vào sản xuất?
Bà Nguyễn Thị Hương: Để đánh giá sức hấp thụ vốn, không thể chỉ nhìn vào quy mô tín dụng mà cần xem dòng vốn được chuyển hóa thành máy móc, nhà xưởng và năng lực sản xuất thực tế như thế nào.
Trong 9 tháng năm 2026, chỉ số sản xuất nhóm tư liệu sản xuất tăng 15,4%, cao hơn mức tăng 11,5% của nhóm hàng tiêu dùng dân cư. Điều này cho thấy doanh nghiệp đang tăng đầu tư vào máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu phục vụ sản xuất.
Tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội ước đạt 3.109,6 nghìn tỷ đồng, tăng 15,1% so với cùng kỳ. Trong đó, khu vực nhà nước tăng 17,3%, khu vực ngoài nhà nước tăng 14% và khu vực FDI tăng 14,5%.
Vốn FDI thực hiện đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1%, cao nhất trong 9 tháng của 5 năm qua. Đây là tín hiệu cho thấy các dự án đầu tư nước ngoài đang từng bước chuyển từ cam kết sang triển khai thực tế. Sản lượng nhiều sản phẩm công nghiệp cũng tăng mạnh, như thép cán tăng 22,4%, điện sản xuất tăng 11,2%, ô tô tăng 24,8% và máy tính xách tay tăng 26,2%. Những chỉ báo này cho thấy dòng vốn đang góp phần mở rộng năng lực sản xuất của nền kinh tế.
– Vẫn có ý kiến cho rằng GDP tăng cao, nhưng chất lượng tăng trưởng lan tỏa chưa tương xứng đến doanh nghiệp, việc làm và sức mua chưa tốt, bà nghĩ sao về điều này?
Bà Nguyễn Thị Hương: Chất lượng tăng trưởng có chuyển biến tích cực nhưng chưa đồng đều. Trong 9 tháng, cả nước có gần 149.700 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 3,2%; vốn đăng ký đạt 1.884 nghìn tỷ đồng, tăng 32,7%. Tuy nhiên, số lao động đăng ký giảm 16,1% so với cùng kỳ. Sức mua cũng cải thiện.
Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 9 tháng đạt 5.925,7 nghìn tỷ đồng, tăng 13,4% theo giá hiện hành và tăng 7,8% nếu loại trừ yếu tố giá, cao hơn mức tăng 7,2% của cùng kỳ năm trước. Doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống tăng 16,7%, du lịch lữ hành tăng 17,9%.
Tuy nhiên, trong 9 tháng, hơn 48.700 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng 118,8%. CPI bình quân tăng 4,52%, trong khi đơn hàng xuất khẩu mới giảm hai tháng liên tiếp và việc làm trong khu vực sản xuất có xu hướng thu hẹp. Vì vậy, bên cạnh duy trì tăng trưởng, cần tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp, ổn định việc làm và thu nhập, đồng thời tạo điều kiện để giá trị tăng thêm được chuyển hóa thành thu nhập của người lao động và sức mua trong nước.
Sức mua, hiệu quả sử dụng vốn và tính bền vững của tăng trưởng
– Theo bà, tiêu dùng trong nước đã đủ mạnh để trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế chưa?
Bà Nguyễn Thị Hương: Tiêu dùng trong nước đang đóng góp tích cực cho tăng trưởng. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng quý III/2026 đạt 2.038,9 nghìn tỷ đồng, tăng 14,5% so với cùng kỳ.
Tính chung 9 tháng, chỉ tiêu này tăng 13,4% theo giá hiện hành và tăng 7,8% nếu loại trừ yếu tố giá. Nhu cầu dịch vụ tiếp tục là điểm sáng, với doanh thu lưu trú, ăn uống tăng 16,7% và du lịch lữ hành tăng 17,9%. Hoạt động du lịch, văn hóa, lễ hội và các chương trình kích cầu cũng góp phần thúc đẩy tiêu dùng. Đầu tư và xuất khẩu vẫn giữ vai trò quan trọng, đồng thời hỗ trợ tiêu dùng thông qua tạo việc làm và thu nhập.
Ngược lại, sức mua trong nước tăng cũng giúp doanh nghiệp mở rộng sản xuất, kinh doanh. Để phát huy tốt hơn vai trò của cầu nội địa, cần ổn định việc làm, nâng cao thu nhập thực tế, bảo đảm an sinh và bình ổn giá hàng thiết yếu. Với xuất khẩu, cần đánh giá cùng nhập khẩu và giá trị gia tăng tạo ra trong nước, thay vì chỉ nhìn vào tốc độ tăng kim ngạch.
– Đằng sau mức tăng GDP 9,01%, đâu là những chỉ báo cần theo dõi để đánh giá sức khỏe thực chất của nền kinh tế?
Bà Nguyễn Thị Hương: Theo tôi, cần quan tâm ba vấn đề.
Thứ nhất, là sức khỏe doanh nghiệp, đặc biệt ở khu vực tư nhân trong nước và nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong 9 tháng, hơn 48.700 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, cho thấy quá trình sàng lọc vẫn diễn ra mạnh. Khả năng tích lũy và tái đầu tư của doanh nghiệp cần được theo dõi sát.
Thứ hai, là sức mua và mức độ lan tỏa của tăng trưởng. Dù tiêu dùng thực tăng 7,8%, cần tiếp tục theo dõi khả năng chuyển hóa tăng trưởng sản xuất và thu nhập thành sức mua của người dân.
Thứ ba, là hiệu quả sử dụng vốn. Vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách nhà nước trong 9 tháng đạt 59,9% kế hoạch năm, tăng 19% so với cùng kỳ. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 12,3%, trong khi chỉ số sử dụng lao động tại các doanh nghiệp công nghiệp tăng 3,4%. Các số liệu cho thấy dòng vốn đang hỗ trợ mở rộng sản xuất.
Tuy nhiên, cần đánh giá sâu hơn một đồng vốn tạo ra bao nhiêu giá trị tăng thêm, năng suất lao động và năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) đóng góp như thế nào vào tăng trưởng.
– Những tín hiệu nào cần đặc biệt lưu ý trong quý IV/2026 và đầu năm 2027?
Bà Nguyễn Thị Hương: Có một số chỉ báo cần theo dõi. Trước hết, tăng trưởng giữa các địa phương chưa đồng đều. Trong 22 địa phương chưa đạt mức tăng GRDP 9 tháng từ 10% trở lên, trong đó có Hà Nội tăng 8,85%, TP. HCM tăng 9,06%.
Đáng nói, một số địa phương có mức tăng dưới 8%, như: Sơn La 5,59%, Vĩnh Long 7,32%, Cà Mau 7,37% và Đồng Tháp 7,44%. Thứ hai, sức mua cần tiếp tục được củng cố để hỗ trợ mục tiêu tăng tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả năm đạt 13% – 15%.
Thứ ba, cán cân thương mại hàng hóa 9 tháng sơ bộ nhập siêu 19,42 tỷ USD, trong khi cùng kỳ năm trước xuất siêu 16,87 tỷ USD. Khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 34,28 tỷ USD, còn khu vực FDI xuất siêu 14,86 tỷ USD. Diễn biến này cần được theo dõi vì có thể tạo thêm áp lực lên thị trường ngoại hối và tỷ giá.
Ngoài ra, CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52%, trong khi chỉ số giá nguyên, nhiên vật liệu dùng cho sản xuất tăng 5,12%. Áp lực giá cả và chi phí đầu vào là những yếu tố cần lưu ý trong điều hành những tháng cuối năm.
– Vậy, theo bà, thách thức lớn hơn hiện nay là duy trì tốc độ tăng trưởng cao hay nâng chất lượng và tính bền vững của tăng trưởng?
Bà Nguyễn Thị Hương:Hai mục tiêu này cần được thực hiện đồng thời. GDP 9 tháng tăng 9,01%, trong đó công nghiệp và xây dựng tăng 11,21%, dịch vụ tăng 8,69%, nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 4,02%. Xuất khẩu đạt 434,30 tỷ USD, tăng 24,5%, tiếp tục là động lực quan trọng.
Tuy nhiên, xuất khẩu phụ thuộc nhiều vào thị trường và chính sách bên ngoài. Vì vậy, về dài hạn, cần thúc đẩy tăng trưởng dựa nhiều hơn vào năng suất, hiệu quả sử dụng vốn, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời phát triển các ngành, sản phẩm có giá trị gia tăng cao, mở rộng thị trường trong nước và thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.
Đặc biệt, cần tăng liên kết giữa khu vực FDI với doanh nghiệp trong nước, nâng cao giá trị gia tăng nội địa và năng lực tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều quan trọng không chỉ là GDP tăng bao nhiêu, mà còn là tăng trưởng được tạo ra như thế nào, lan tỏa đến doanh nghiệp, việc làm, thu nhập và sức mua ra sao, cũng như hiệu quả sử dụng nguồn lực có được cải thiện hay không.
-Xin cảm ơn bà về cuộc trao đổi này!
Nguồn : https://vietnamfinance.vn/dung-chi-nhin-con-so-phai-thay-tang-truong-duoc-tao-ra-the-nao-d153359.html.