Việt Nam ‘vụt sáng’ thành điểm đến chiến lược

Năm 2025 đánh dấu sự tái cấu trúc rõ nét của dòng vốn đầu tư toàn cầu, trong đó châu Á tiếp tục giữ vai trò trung tâm. Trong bối cảnh kinh tế thế giới đối mặt với nhiều bất ổn về địa chính trị, lãi suất và thương mại, các nhà đầu tư quốc tế có xu hướng tìm đến những nền kinh tế có môi trường chính trị ổn định, lực lượng lao động dồi dào và tiềm năng tăng trưởng dài hạn.

Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam, nổi lên như một “điểm neo” của dòng vốn FDI nhờ vị trí chiến lược trong chuỗi cung ứng toàn cầu, mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng khắp và cam kết cải cách mạnh mẽ của Chính phủ.

FDI vào Việt Nam năm 2025: Tăng trưởng mạnh và thực chất

Theo số liệu từ Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), năm 2025 chứng kiến sự bứt phá rõ rệt của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam.

Chỉ riêng trong quý I/2025, tổng vốn FDI đăng ký đạt gần 11 tỷ USD, tăng hơn 30% so với cùng kỳ năm trước. Đến nửa đầu năm, tổng vốn FDI đăng ký mới, điều chỉnh và góp vốn, mua cổ phần đã vượt mốc 21,5 tỷ USD – mức cao nhất trong hơn một thập kỷ trở lại đây. Đặc biệt, vốn FDI thực hiện (giải ngân) tiếp tục duy trì đà tăng ổn định, phản ánh tính “thực chất” của dòng vốn, không chỉ dừng ở đăng ký trên giấy.

Cơ cấu FDI cho thấy ngành chế biến – chế tạo tiếp tục giữ vị trí chủ đạo, luôn chiếm hơn một nửa tổng vốn đăng ký. Đây là tín hiệu tích cực trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy chiến lược công nghiệp hóa gắn với chuyển đổi công nghệ, phát triển chuỗi giá trị và nâng cao năng lực sản xuất trong nước.

Về đối tác, các nhà đầu tư đến từ Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc,… vẫn là những nguồn vốn chủ lực, khẳng định niềm tin lâu dài của các doanh nghiệp châu Á đối với môi trường đầu tư tại Việt Nam.

Bên cạnh FDI, năm 2025 cũng được xem là thời điểm bản lề đối với dòng vốn đầu tư gián tiếp vào Việt Nam. Việc thị trường chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng từ “thị trường cận biên” lên “thị trường mới nổi thứ cấp” đã tạo ra bước ngoặt lớn về vị thế của Việt Nam trên bản đồ tài chính quốc tế.

Financial Times dẫn nhận định của FTSE, việc nâng hạng thị trường chứng khoán đánh dấu bước tiến trong cải thiện cơ sở hạ tầng tài chính, pháp lý và tăng tính minh bạch, từ đó giúp Việt Nam thu hút mạnh vốn đầu tư gián tiếp quốc tế.

Theo ước tính của ngân hàng HSBC, việc nâng hạng thị trường chứng khoán có thể giúp Việt Nam thu hút thêm từ 3.4 đến 10.4 tỷ USD vốn từ các quỹ đầu tư, quỹ ETF và nhà đầu tư tổ chức toàn cầu trong trung hạn. Điều này không chỉ giúp tăng thanh khoản thị trường chứng khoán mà còn mở ra kênh huy động vốn mới cho doanh nghiệp Việt Nam, nhất là các doanh nghiệp lớn, minh bạch và có chiến lược phát triển bền vững.

Song song đó, sự quan tâm ngày càng gia tăng của các quỹ đầu tư quốc tế, quỹ hưu trí và quỹ đầu tư chiến lược đang góp phần định hình một thị trường vốn sâu hơn, đa dạng hơn tại Việt Nam.

Việt Nam trong mắt nhà đầu tư ngoại: Lợi thế và cơ hội

Trên bình diện khu vực, Việt Nam được đánh giá là một trong những nền kinh tế hưởng lợi rõ nét nhất từ xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng và tái phân bổ dòng vốn tại châu Á. Nhiều doanh nghiệp quốc tế coi Việt Nam là cửa ngõ để tiếp cận thị trường gần 5 tỷ dân của châu Á – Thái Bình Dương, đồng thời giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống.

BroadSheet Asia nhận định, sự bùng nổ FDI của Việt Nam diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển mình mạnh mẽ. Trong thập kỷ qua, đất nước đã chuyển mình từ nền kinh tế nông nghiệp sang nền kinh tế công nghiệp và xuất khẩu, với tốc độ tăng trưởng GDP liên tục vượt trội so với nhiều nước trong khu vực.

Các chính sách của Chính phủ, bao gồm ưu đãi thuế, đơn giản hóa thủ tục đăng ký doanh nghiệp và đầu tư vào cơ sở hạ tầng giao thông như Đường cao tốc Bắc-Nam, đã đóng vai trò then chốt trong việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài.

“Thành công trong thu hút FDI của Việt Nam đưa đất nước này trở thành một đối thủ đáng chú ý ở Đông Nam Á, sánh ngang với các trung tâm đầu tư truyền thống như Singapore và Thái Lan”, theo BroadSheet Asia. Vị trí gần Trung Quốc, cùng với chi phí lao động thấp và lực lượng lao động trẻ, lành nghề, đã khiến Việt Nam trở thành điểm đến ưa thích của các công ty đang tìm cách đa dạng hóa hoạt động kinh doanh khỏi thị trường truyền thống trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị và bất ổn thương mại.

Đáng chú ý, thay vì làm chùn bước nhà đầu tư, các biến động thuế quan năm 2025 lại trở thành “chất xúc tác” thúc đẩy dòng vốn FDI dịch chuyển vào Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất, chế biến – chế tạo và xuất khẩu, qua đó củng cố vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

So với các nước láng giềng như Indonesia và Malaysia, Việt Nam có khuôn khổ pháp lý tập trung hơn, điều mà các nhà đầu tư thường coi là một lợi thế then chốt.

Đồng thời, làn sóng đầu tư ra nước ngoài của Việt Nam báo hiệu một nền kinh tế đang trưởng thành, không chỉ dừng lại ở việc đón nhận các doanh nghiệp nước ngoài mà còn đang tích cực tìm cách định hình thị trường khu vực. Vai trò kép này, vừa là người tiếp nhận vừa là nhà đầu tư, có thể định hình lại vị thế của Việt Nam trong ASEAN, và có khả năng định vị Việt Nam như một trụ cột của hội nhập kinh tế khu vực, tờ báo của khu vực Đông Nam Á đánh giá.

LSEG – nhà cung cấp dữ liệu và cơ sở hạ tầng thị trường tài chính toàn cầu – trong một bài viết hồi tháng 10/2025 đã gọi Việt Nam là “Cường quốc ASEAN”. LSEG đưa ra dữ liệu dẫn chứng: Việt Nam đạt mức tăng trưởng GDP 8,2% và thị trường chứng khoán tăng 57,7% vào năm 2025 tính đến ngày 30/9/2025 – vượt xa các nước ASEAN khác và thu hút FDI kỷ lục. “Những thành tựu này nhấn mạnh một năm tiến bộ phi thường và sự công nhận toàn cầu đối với Việt Nam”, LSEG nhận định.

LSEG phân tích, Thị trường chứng khoán Việt Nam không chỉ đang phát triển; nó còn đang tiến lên một tầm cao mới trong hệ thống phân loại quốc gia của FTSE Russell. Sự nâng cấp này đánh dấu thời điểm quan trọng trong quá trình phát triển thị trường vốn của Việt Nam và phản ánh nhiều năm cải cách chiến lược nhằm hướng tới các tiêu chuẩn toàn cầu.

Để đạt được điều này, Việt Nam đã thực hiện một loạt cải cách táo bạo và có ý nghĩa nhằm hiện đại hóa thị trường vốn. Một trong những thay đổi quan trọng nhất là việc loại bỏ yêu cầu giao dịch trước khi huy động vốn, một rào cản lâu đời đã từng cản trở nhiều nhà đầu tư tổ chức nước ngoài.

Thay vào đó, Việt Nam đã áp dụng mô hình không cấp vốn trước (NPF), cùng với quy trình chính thức để quản lý các giao dịch thất bại. Những thay đổi này đã cải thiện khả năng tiếp cận thị trường và tính thanh khoản, giúp thị trường chứng khoán Việt Nam trở nên hấp dẫn hơn đối với vốn đầu tư toàn cầu.

Một bước tiến quan trọng khác là việc ra mắt hệ thống giao dịch và hậu giao dịch chứng khoán mới mang tên “KRX”, giúp nâng cao hiệu quả giao dịch, rút ​​ngắn chu kỳ thanh toán và giới thiệu các sản phẩm mới như giao dịch trong ngày và chứng quyền có bảo đảm. Sự ra mắt này cũng đưa cơ sở hạ tầng thị trường chứng khoán Việt Nam tiến gần hơn đến các nền kinh tế phát triển.

Dù triển vọng tích cực, Việt Nam vẫn đối mặt với không ít thách thức. Áp lực cải thiện chất lượng nguồn nhân lực, hạ tầng công nghiệp, tiêu chuẩn môi trường và minh bạch thị trường vốn sẽ ngày càng lớn khi dòng vốn tăng nhanh. Ngoài ra, sự cạnh tranh từ các quốc gia trong khu vực như Indonesia, Thái Lan hay Ấn Độ cũng đòi hỏi Việt Nam phải liên tục đổi mới chính sách và nâng cao năng lực quản trị.

BroadSheet Asia cảnh báo, Việt Nam vẫn còn chậm trễ trong các lĩnh vực như cơ sở hạ tầng kỹ thuật số và đổi mới sáng tạo cao cấp, trong khi Singapore vẫn đang dẫn đầu. Việc cân bằng tăng trưởng công nghiệp với tiến bộ công nghệ sẽ rất quan trọng để Việt Nam duy trì đà tăng trưởng FDI trong dài hạn.

Tuy nhiên, với nền tảng vĩ mô ổn định, định hướng cải cách rõ ràng và vị thế ngày càng cao trong chuỗi giá trị khu vực, Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn FDI và quỹ đầu tư vào cuối năm 2025 và các năm tiếp theo.